Tarımsal ürünlerin belgelendirilmesi, sürekli büyüyen gıda sektöründe, tüketiciye güven sağlanması ve farklı tüketici taleplerinin karşılanması için kaçınılmaz hale gelmiştir.

Önce Avrupa’da ve daha sonra tüm dünyada İyi Tarım Uygulamaları’nın en büyük uygulatıcısı durumuna gelen EUREP (Euro-Retailers Produce Working Group)’in oluşturduğu EUREPGAP (yeni adıyla GLOBALGAP) kriterleri son beş yıl içerisinde, özellikle tarım ürünleri ihracatı yapan girişimciler tarafından ülkemizde de uygulanmaya başlanmıştır.

2004 yılında yürürlüğe giren İyi Tarım Uygulamalarına İlişkin Yönetmelik, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın İyi Tarım Uygulamaları (İTU)’nın ülkemizde de yaygınlaştırılması ve konuya ulusal bir düzenleme getirilmesi için attığı büyük bir adımdır. İlgili yönetmelikte tarımsal ürünlerin İTU şartlarına göre belgelendirilmesi, Bakanlık tarafından verilen yetkiyle, özel ve bağımsız belgelendirme kuruluşları tarafından gerçekleştirilmektedir.

GLOBALGAP’İN GELİŞİMİ

1997’de Avrupa'da lider perakendecilerin oluşturduğu bir grup, İyi Tarım Uygulamaları (İTU) ve bu uygulamaların belgelendirilmesi konusunda çalışmalar başlatmıştır. EUREP (Euro-Retailer Produce Working Group) olarak adlandırılan ve başta Avrupa'nın lider perakendeci şirketleri olmak üzere, yaş meyve-sebze sektörünün bütün aşamalarında yer alan kuruluşların temsilcilerinden oluşan bir grup, meyve ve sebzelerin güvenli ve sürdürülebilir bir şekilde üretimine yol göstermek amacıyla EurepGAP adı verilen bir protokol hazırlamıştır. Bu doküman ile gıda güvenliği sisteminin temel prensiplerinden yola çıkılarak, tüm üretim aşamaları için kontrol noktaları belirlenmiş ve belirlenen kontrol noktalarına uyum kriterleri geliştirilmiştir. İyi Tarım Uygulamaları'nın (İTU) esaslarının ortaya konulduğu bu dokümanda, iyi tarım ile gıda güvenliği sistemi (HACCP) prensipleri birleştirilmiştir.
Kar amacı gütmeyen, özel bir araştırma ve eğitim enstitüsü olarak Almanya’da faaliyetlerini yürüten Euro Handelsinstitut (EHI) Şubat 2001’den itibaren EUREP’in yapılandırılmasında uluslararası sekretarya görevini üstlenmiş ve Mart 2001’de bu görevini, bir yan kuruluşu olan FoodPlus GmbH’ye devretmiştir. Şubat 2001’de EUREP’in perakendeci ve tedarikçi üyeleri, yaş meyve ve sebze sektörünü kapsamı içerisine alan bir “Konsey” ve “Teknik ve Standartlar Komitesi” kurmuşlardır. EUREPGAP dokümanlarının gözden geçirilip yenilenmesi ve güncellenmesi görevi de bu birimlere verilmiştir.

EUREPGAP, meyve ve sebzeler için sertifikasyon kurallarını ortaya koyan dokümanları 2001’de yayımlamış ve bu dokümanlar zaman içerisinde bir dizi yenileme ve güncelleme geçirmiştir. Son yenilemesi Mart 2007’de onaylanarak yürürlüğe girmiş, Temmuz 2007’de bazı revizyonlar yapıldıktan sonra Eylül 2007’de EUREPGAP’in isminin GLOBALGAP olarak değiştirilmesiyle son halini almıştır.

GLOBALGAP’İN TEMEL PRENSİPLERİ

• Yüksek gıda kalitesi sağlamak.
• Üretim verimini yükseltmek.
• Çevreyi korumak.
• Doğal kaynakların kullanımını optimize etmek.
• Geleneksel tarım yöntemleri ile mevcut en iyi teknolojiyi kombine etmek.
• Üreticilerin, yerel halkın ve toplumun yaşam kalitesini yükseltmek.

GLOBALGAP BELGELENDİRMESİNİN YARARLARI

GLOBALGAP belgelendirmesinin üreticiye sağladığı yararları şu şekilde özetleyebiliriz:

• Pazara katılımın kolaylaşması.
• Müşteriler ve perakendeciler ile daha iyi ticari ilişkiler kurulması.
• Ürün kalitesinde ve verimlilikte artış sağlanması.
• Uzun vadede üretim maliyetlerinin azalması.

Ayrıca, GLOBALGAP belgeli bir ürünün AB standartlarına uygun olarak üretildiğinden emin olunmakta ve ürünün market rafından üretildiği alana kadar izlenmesi sağlanabilmektedir.