MARKA TESCİLİ

Bir işletmenin mal ve hizmetlerini bir başka işletmenin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi adları dâhil özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi veya ambalajları gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayımlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işarete marka denir.

Markalar 556 Sayılı Markaların Korunması Hakkında KHK hükümlerine göre korunmaktadır.

Marka oluştururken dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir? 

• Kolay okunabilmeli ve okunuşu kulağa hoş gelmeli,
• Tüketicinin hafızasında kalmaya uygun olmalı,
• Ayırt edici özelliği bulunmalı; kolayca taklit edilmemeli,
• İhracat yapılacaksa, ilgili ülkelerin dilinde olumsuz bir anlamı bulunmamalı.
• Markayı kullanmaya başlamadan önce markanın başkası adına tescilli olup olmadığı konusunda araştırma yapılmalı, tescilsiz ise markayı kullanmaya başlamadan önce marka tesciline başvurulmalıdır.

NEDEN MARKA TESCİLİ 

Hızla artan ticari rekabet ortamında, en önemli yatırımınız markanızdır. Çünkü marka; ürün veya hizmetlerinizle müşteriniz arasındaki en önemli iletişim köprüsüdür.

Günümüzde markalar işletmelerin somut varlıklarından daha değerli hale gelmiştir. Öyle ki şirketlerin büyüklüğü sahip oldukları maddi varlıklarından çok markalarının değerleri ile ölçülmektedir. Markalaşmak karlılığı arttırmanın en etkili yoludur. “marka tescili” ise markalaşma stratejisinin temelidir.   

Tüketicilerin güvenilir markalara bağlılığından kar elde etmek isteyen taklitçi kişi veya kuruluşların haksız rekabetini önlemenin ilk adımı “Marka Tescili” dir. 

Pazarlama faaliyetlerinin odak noktası markadır. Büyük bir hızla değişen ve artan rekabet koşulları içinde faaliyet gösteren işletmeler özellikle ürünlerin fiziksel olarak farklılaştırılamayacağı durumlarda; rekabet üstünlüğü elde etmek ve pazarda yaşamını sürdürebilmek için ürünlerine marka ile bir takım kişilikler kazandırmak yoluna gitmektedir. 

Günümüzde sadece ürün değil marka yaratmanın, diğer bir ifadeyle kaliteli bir ürüne markalama yoluyla kişilik kazandırmanın daha önemli olduğu görülmektedir.

MARKA TESCİL PROSEDÜRÜ 

Marka araştırma uzmanlarına göre ilgili sektörlerde ön araştırması yapılan markanın, tesciline bir engel görülmemesi halinde marka başvurusu işlemlerine geçilir.  

TC. Türk Patent Enstitüsü Başkanlığı’na (TPE) başvurulduğu andan itibaren markanın hukuki koruması başlar. TC. Türk Patent Enstitüsü uzmanları marka başvurusunu tescil edilip edilmeyeceği noktasında inceler. Tescil edilmesi için bir engel görmediği markaları Resmi Marka Bülteni'nde yayına çıkarır. 

Yayın suresi 3 ay olup bu süreç içerisinde tüm üçüncü kişilere itiraz imkanı açıktır.
3 aylık süreç sonunda herhangi bir itiraz olmaması durumunda, TPE tesciline karar verir ve tescil ücreti talep eder. Söz konusu ücretin ödenmesinden sonra ise "Marka Tescil" belgesi alınır.

 Marka Tescil Başvurusu İçin Gerekli Olan Belgeler 

• Markanın örneği
• Markanın kullanılacağı malların veya hizmetlerin listesi
• Vekâletname
• Başvuru sahibi tüzel kişi ise ticari faaliyetini gösterir belge
• Başvuru sahibi şahıs ise kimlik fotokopisi veya kimlik numarası

HUKUKİ HAKLAR 

Marka hakkı tecavüze uğrayan marka sahibi, özel düzenlemelerden ve genel olarak da Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabeti düzenleyen hükümlerinden yararlanır.

Marka haklarının korunması ile ilgili esasları, kuralları ve koşulları, özel olarak 556 sayılı KHK ile 4128 sayılı Kanundaki hükümler kapsar.

Marka hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, bu düzenlemelere dayanarak, mahkemeden bazı istemlerde bulunabilir.

Hukuki sorumluluk
1. Marka hakkında tecavüz fiillerinin durdurulması davası,
2. Tecavüzün giderilmesi davası,
3. Tecavüzün önlenmesi davası,
4. Tecavüzün tespiti davası,
5. Tazminat davaları
    a) Maddi tazminat davası,
    b) Manevi tazminat davası,
    c) İtibar tazminatı davası,
6. Delillerin tespiti,
7. El koyma,
8. Ürünler üzerinde mülkiyet hakkı tanınması,
9. Markaların silinmesi ve imha,
10. Hükmün ilgililere tebliği, kamuya yayın yoluyla duyurulması ve ilanı,
11. İhtiyati tedbirler,
12. Gümrük korunması.

B) Cezai sorumluluk
Marka hakkına tecavüz halinde verilecek cezalar işlem, fiil ve suça iştirak (katılma) ayırımına bağlı olarak farklılıklar göstermektedir.

Kanuna uymayanlar hakkında hapis cezası, para cezası, işyerinin kapatılması, ticaretten men edilmesi yaptırımları getirilerek, uygulamada etkinliğin sağlanması amaçlanmıştır (KHK m. 61/A). 22.06.2004 tarih ve 5194 sayılı kanun ile KHK nın 61/A maddesinde yapılan değişiklikle cezalar ağırlaştırılmıştır.

Markadan doğan haklara verilecek cezaların alt ve üst sınırları aşağıdaki gibidir:

a) Bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası,
b) Yirmiyedibin YTL’den, kırkaltıbin YTL’ye kadar para cezası,
c) İşyerlerinin bir yıldan az olmamak üzere kapatılması,
d) Tecavüz edenlerin bir yıldan az olmamak üzere ticaretten men edilmeleri.